کتاب کلیله و دمنه نشر نگاه

کلیله و دمنه؛ 

نصرالله منشی 

تصحیح مجتبی مینوی 

نشر نگاه 

قطع وزیری 

جلد سخت (زرکوب)

 

کلیله و دمنه یکی از کهن‌ترین و ماندگارترین مجموعه‌های حکایت در جهان است؛ کتابی که پشت قصه‌های ظاهراً ساده‌اش، جهانی پیچیده از سیاست، قدرت، فریب، دوستی و خیانت پنهان شده است.

 

داستان‌ها اغلب از زبان حیوانات روایت می‌شوند: شیر و گاو، شغال و کلاغ، موش و گربه، میمون و لاک‌پشت و موجودات دیگری که هرکدام در حقیقت نماینده نوعی از رفتار انسانی‌اند. حیوانات در این کتاب می‌ترسند، توطئه می‌کنند، اعتماد می‌کنند، دروغ می‌گویند و برای رسیدن به قدرت یا حفظ جان خود تصمیم می‌گیرند؛ درست مانند انسان‌ها.

 

اما اهمیت نسخه فارسی کلیله و دمنه فقط به داستان‌های آن محدود نمی‌شود. نصرالله منشی در قرن ششم هجری این اثر را از سنت عربی به فارسی آورد و آن را با چنان نثر باشکوهی بازآفرینی کرد که کتاب به یکی از قله‌های نثر کلاسیک فارسی تبدیل شد.

 

نثر نصرالله منشی پر از جمله‌های آهنگین، تشبیه، تمثیل، حکمت، شعر و استدلال است. او صرفاً داستان‌ها را منتقل نمی‌کند؛ به آنها زبان و شخصیت تازه‌ای می‌دهد. به همین دلیل، کلیله و دمنه او را باید بیش از یک ترجمه ساده دانست؛ اثری ادبی است که در فرایند انتقال به فارسی، دوباره خلق شده است.

 

در میان بخش‌های کتاب، داستان برزویه طبیب جایگاه ویژه‌ای دارد. برزویه برای یافتن کتاب و دانشی شگفت‌انگیز راهی هند می‌شود، اما جست‌وجوی او کم‌کم از یک مأموریت پزشکی فراتر می‌رود و به سفری در جست‌وجوی حقیقت و معرفت تبدیل می‌شود.

 

کلیله و دمنه را می‌توان از چند زاویه خواند: یک کتاب داستان، یک اثر فلسفی و اخلاقی، یک متن سیاسی و حتی مطالعه‌ای درباره رفتار انسان در موقعیت قدرت.

 

شاید راز ماندگاری آن همین باشد: کتابی که درباره حیوانات حرف می‌زند، اما تقریباً هیچ‌وقت واقعاً درباره حیوانات نیست.