دستهبندی: سینما و تئاتر
نام نویسنده:کریگ بتی
نام مترجم:محمد گذرآبادی
ناشر:آوند دانش
نوع جلد:شومیز
کتاب نویسندگی برای سینما و تلویزیون
### معرفی کتاب «نویسندگی برای سینما و تلویزیون»؛ کریگ بَتی
با عنوان انگلیسی Writing for the Screen
و زیر عنوان:
Creative and Critical Approaches
توسط: Craig Batty و Zara Waldeback
در انتشارات: Red Globe Press
به چاپ رسید.
هرچند که اعتبار نام محمد گذرآبادی برای اطمینان به محتوای کتاب کافیست اما در ادامه شرح مختصری از این کتاب خدمت شما ارائه میشود
کتاب Writing for the Screen را می‌توان راهنمایی برای کسی دانست که می‌خواهد از داشتن یک ایده‌ی جذاب به نوشتن فیلمنامه‌ای برسد که هم از نظر دراماتیک کار کند و هم از نظر بصری ظرفیت تبدیل‌شدن به فیلم را داشته باشد.
نکته‌ی مهم این است که این کتاب صرفاً مجموعه‌ای از قواعد رایج فیلمنامه‌نویسی نیست. نویسندگان می‌کوشند تمرین خلاقانه‌ی نوشتن را با تحلیل انتقادی و نظریه‌ی روایت پیوند بزنند؛ یعنی هم ابزار نوشتن به دستت بدهند و هم وادارت کنند درباره‌ی چرایی انتخاب‌هایت فکر کنی.
### کتاب چه چیزهایی آموزش می‌دهد؟
کتاب در دو بخش اصلی تنظیم شده است: «مبانی» (Foundations) و «گمانه‌پردازی‌ها» (Speculations). بخش نخست به ساختن پایه‌های فیلمنامه‌نویسی می‌پردازد و بخش دوم همان مسائل را از راه‌های تجربی‌تر و با امکان‌های متفاوت بررسی می‌کند.
۱. ایده چگونه به شخصیت تبدیل میشود؟
کتاب از موضوع و ایده شروع می‌کند و به شخصیت می‌رسد. مسئله فقط این نیست که شخصیت چه کسی است؛ بلکه باید دید ایده‌ی مرکزی داستان چگونه در رفتار، خواسته‌ها، تناقض‌ها و موقعیت‌های او تجسم پیدا می‌کند.
۲. ساختار و روایت
چگونه از مجموعه‌ای از اتفاقات، یک روایت منسجم بسازیم؟ ساختار چه نسبتی با شخصیت و مضمون دارد؟ چگونه توالی رویدادها، اطلاعاتی که به تماشاگر می‌دهیم و نحوه‌ی پیشرفت داستان بر تجربه‌ی او اثر می‌گذارند؟
۳. داستان‌گویی بصری
چگونه چیزی را که در رمان با توصیف و درون‌نگری بیان میشود، در سینما به تصویر، کنش، فضا و موقعیت تبدیل کنیم؟ این بخش برای فهم تفاوت میان نوشتن ادبی و نوشتن برای دوربین اهمیت دارد.
۴. دیالوگ و صدا
دیالوگ فقط انتقال اطلاعات نیست. لحن شخصیت، ناگفته‌ها، تعارض میان حرف و قصد، و صدای متمایز هر شخصیت در شکل‌گیری صحنه نقش دارند.
۵. فرهنگ و حرفه‌ی فیلمنامه‌نویسی
کتاب به این هم توجه دارد که فیلمنامه در خلأ نوشته نمی‌شود؛ شیوه‌های تولید، همکاری با کارگردان و تهیه‌کننده، بازنویسی و تحولات رسانه‌ای بر کار نویسنده اثر می‌گذارند.
این موضوعات در فهرست رسمی کتاب آمده‌اند؛ در بخش دوم نیز هرکدام از این حوزه‌ها دوباره با رویکردی اکتشافی بررسی می‌شوند.
### امتیاز اصلی کتاب چیست؟
بسیاری از کتاب‌های فیلمنامه‌نویسی با یک الگوی نسبتاً ثابت پیش می‌روند: قهرمان، هدف، مانع، نقطه‌ی عطف و پایان. این ابزارها ضروری‌اند، اما اگر نویسنده فقط از آن‌ها پیروی کند، ممکن است نتیجه داستانی مکانیکی و قابل‌پیش‌بینی باشد.
رویکرد بتی و والدبک این است که نویسنده علاوه بر یادگیری ابزارها، شیوه‌ی کار خودش را نیز بررسی کند. تمرین‌های خلاقانه، مطالعه‌ی نمونه‌ها و تحلیل انتقادی قرار است به نویسنده کمک کنند تا انتخاب‌هایش را آگاهانه‌تر کند و از یک دستورالعمل واحد فراتر برود.
این کتاب برای چه کسی مناسب است؟
* کسی که می‌خواهد فیلمنامه‌نویسی را به‌شکل جدی و دانشگاهی یاد بگیرد.
* نویسنده‌ای که ایده‌های خوبی دارد، اما در تبدیل آن‌ها به شخصیت، ساختار و صحنه مشکل دارد.
* دانشجوی سینما، ادبیات نمایشی یا مطالعات فیلم که می‌خواهد میان نظریه‌ی روایت و عمل نوشتن ارتباط برقرار کند.
* نویسنده‌ی باتجربه‌ای که می‌خواهد از الگوهای تثبیت‌شده فاصله بگیرد و امکانات تازه‌ای برای روایت پیدا کند.
### جمع‌بندی
به نظرم وجه متمایز Writing for the Screen این است که فیلمنامه را نه صرفاً یک متن برای تولید فیلم، بلکه نوعی تفکر از راه شخصیت، تصویر، کنش و روایت در نظر می‌گیرد.
برای کسی که پیش‌زمینه‌ی ادبیات نمایشی دارد، کتاب می‌تواند به‌ویژه در سه زمینه مفید باشد: تبدیل ایده‌ی انتزاعی به موقعیت دراماتیک، فهم رابطه‌ی مضمون و ساختار، و یادگیری اینکه چگونه به‌جای توضیح‌دادن یک مفهوم، آن را در تصویر و کنش نمایان کنیم.
دستهبندی: سینما و تئاتر